Maxamed Abrow  waa oday da’ah, waxaan kula kulmay magaalada Muqdisho caasumadda dalka Soomaaliya.Waxaan wax ka weydiiyay waayihiisii nolosha iyo wixii layaabka ahaa ee uu la kulmay. Balse waxa uu igaga sheekeeyay taariikho badan runtiina ku saabsan qeybaha nolosha muhiimna u ah umadda oo dhan. Waxaase ka sooqaadan hal qodob oo aan u sii arkay in ay tahay muhiim.

Waxaan wax ka weydiiyay xagga noloshiisa iyo in uu guur soomaray?

Wuxuuna igu jawaabay “haa, waan soomaray, waxaana guursaday afar haween ah. Labo waan furay, midna waa iga dhimatay, midna waa iidhaxda hadda.”

Waxaan wax ka weydiiyay labada uu furay sababta uu ufuray?

Wuxuu igu jawaabay, “waxaan ahaa nin dhalinyaro ah, hawo raac ah, waxaana ahaa nin waqtigiisa intiisa badan ku qaata baashaal iyo waqti lumis. Ma ahayn nin cibaado badan, salaadana isku bixis uma tukan jirin asbuucna waan tukan jiray asbuucna maba tukan jirin. Anoo saas ah ayaa waxaan isguursanay gabar wadaad ah oo aan ka doontay reerkii dhalay. Gabadhii markaan la aqal galay habeenkii kowaad, waxay igu tidhi xaaji macaane inta aadan ii imaan, horta cishihii ma tukatay?

Haa ayaan dhahay anoonba tukan asbuuc iyo dheeraad. Waxaanse dhahay maxaa iga weydiin su’aasha. Balse jawaab ima siin boqoradayda, cabaar kadib ayay dhahday waxaan tukanaya labo rakaco oo sunne ah, adina tuko qaali. Ani ayaa dhahay ani ma weeso qabo, salaadana waa sunne ee waajib ma ahan, waxay igu khasabtay in aan soo weeso qaato anoo karaahiyaysanaya hadalka gabadha iyo waxa ay ku dhaqmayso. Ma tukan, asii inantu ay tukatay labo rakco, waxayna Alle waydiisatay in uu dhexdooda ka yeel ubad baariyiin ah, xaajigana in uu Alle ubarakeeyo. Waxaan ahaa mid aad udhibsada intay tukanaysay, waxaana karaahiyaystay su’aalaha ay iwaydiinayso iyo waqtiga iga luminayso.

Habeenkii carro darteed gabadhii maba utagin yacni wax jamaac ah nama dhexmarin. Subixii kolkii lagaaray ayay xaajiyaddu ikicisay iguna dhahday xaaji ka kac oo guddo waajibaadkii Alle ku faradyeelay orod masjidka aad oo sootuko. Intaan ku xanaaqay ayaa dhahay naa nagatag salaadayda ma adaa iga wakiil ah, ma adaa ixisaabinaya, ma adaase igu leh!!”

Gabadhii ayaa aad isku beddeshay, waxayna igu dhahday tani waa waajibaad Alle, addoonka iyo Allena waxa isku xira waa salaadda, haddii aad salaadda tukanna waxaad goysay xarigii Alle, waxaadna ku sugnaan xaaladda dadka kufaarta ah, waayo Muslimka iyo gaalka waxaa kala saara waa salaadda.

Tankale xaaji ninka iyo naagta haddii uusan midkoodna tukan salaadda waxay noqonayaan dad macsi isku tagay, xoolahana waxba ma dhaammaan, waxay iska dhallaana garacyo waxba ma dhaammaan. Anoo xanaaqsan ayaa dhahay naa ani habeenkaan ku doonaayay ayaan khasaaaray runtii, waana iga furantahay, gurigiinana waad aadi kartaa.

Sheydaan ayaa iga awood batay, waan isxakamayn waayay xaaskaygii aan xalay la soo aqal galay ayuu igu diray igana furay. Intaas ka dib, ani waan shallaayay, waan ciishooday, waxaana ka qoomameeyay in aan waddo khaldan raacay. Waxaana bilaabay in aan Alle utoobad keeno, wixii lay farayna aan oofiyo.

Waxaan guursaday gabar kale, balse gabadha kale waxaan ku soo kari waayay salaadda, kadib markii aan ku wareeray ayaa go’aansaday in aan iska fasaxo. Sidaas ayaan ku furay gabadha labaad.

Haddaba qisadaan maxaan ka faa’idaynaa?

  1. Waxaan ka faa’idaynaa in tiirka labaad ee Islaamka in uu yahay Salaadda, qofkasta oo Muslim ahna laga rabo.

Alle iyo addoonkiisana waxaa ka dhaxeeya oo keliya waa Salaadda.

  1. Nebigeenii {NNKH} waxa uu yiri “markii uu dhimanaayay dardaarankiisii ugu dambeeyay

( حديث الرسول صلي الله عليه وسلم)الصلاة الصلاة وماملكت أيمانكم).

“War salaadda, war salaadda iyo waxay gacantiinu mulkiday”.

  1. Labadda qof haddii aysan tukan ama midkood tukan wax qabitaana meesha mayaalo, waayo xarigii eebbe ruux jaray faa’ido malahan.

Qofka taariku salaadka ah, waa in aad waanisaa, u nasteexaysaa haddii uu ka soonoqon waayo isaga tag, taariku salaad kheyr maleh.

Soomaaliya waxaa ku badan in habeenka arooskooda kowaad aysan intooda badan hablaha iyo raggaba tukan.

Dumarkana waxaa lageeyaa Bulkuyeer, salaaddaba ma xasuusato ilaa mid Alle ku xiran oo rabigeed ka cabsanaysa mooye.

Ragguna adduunyo ayay kaga mashquulaan salaaddii iyo xaaladda markaas kusuganyihiin.

Haddaba labadaas ruux kolka ay isku tagaan, maxuu noqonaya wixii habeenkaas ka dhex abuurma yacni ilmaha ay qaado haweenaydaas?.

  1. Qofka aan tukan in aad sowj ama sawjad ka dhigato iskaba daaye gogosha iyo dharka uu xiranyahay ayaaba nacladaya, kawaran la’noolaanshihiisa?
  2. Qofkasta oo Muslim ah yuusan katagin salaadda. Haddii aad rabtaan in aad ku naalootaan sacaado.

Fikirkaada Waa Muhiim